Pojęcie konsumenta - art. 22[1] Kodeksu cywilnego

Przedsiębiorca konsumentem
W chwili obecnej nikogo już nie dziwi dychotomiczny podział na umowy, w których obiema stronami transakcji są przedsiębiorcy (mamy wówczas do czynienia z obrotem profesjonalnym), oraz na umowy zawierane  przez przedsiębiorców z konsumentami (obrót konsumencki). Z uwagi na pewną „nierówność” stron w obrocie konsumenckim, dostrzeżono konieczność objęcia strony, która zawiera umowę niezwiązaną z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą lub zawodową, prawną ochroną. Wyrazem tej ochrony w krajowym porządku prawnym są m. in. wyjątkowe warunki sprzedaży konsumenckiej, zasady zawierania umów przez konsumenta „na odległość” lub „ poza lokalem”, a także ochrona zapewniona przez instytucje „niedozwolonych klauzul umownych”. W europejskim porządku prawnym przykładowymi środkami ochrony konsumenta może być np. rozporządzenie rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, dające możliwość wytoczenia konsumentowi powództwa przeciwko przedsiębiorcy przed sąd właściwy dla konsumenta. Użyteczność tego uprawnienia najwyraźniej uwidacznia się w momencie, gdy przedsiębiorca ma siedzibę w innym kraju niż konsument. Już z powyższego przykładowego wyliczenia widać, iż status konsumenta bardzo ułatwia i upraszcza dochodzenie roszczeń wynikających z umów prawa cywilnego. Dlatego interesującą kwestią jest definicja konsumenta, oraz przedstawienie sytuacji, kiedy można, w ramach pewnej umowy, uzyskać jego status.  Definicja zamieszczona w art. 22 ¹ kodeksu cywilnego nie wyjaśnia wszystkich kwestii, ale na pewno powinna stanowić punkt wyjścia dalszych rozważań. Zgodnie ze wspomnianym przepisem za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Od razu widać, że konsumentem może być jedynie osoba fizyczna, zatem ani osoba prawna, ani jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, ale którą ustawa wyposaża w zdolność prawną (np. spółka jawna)  dokonując czynności niezwiązanej z prowadzoną działalnością nie może być uważana za konsumenta i korzystać z ochrony jaką prawo zapewnia tym ostatnim. Podążając za tym tokiem rozumowania np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nieprowadząca działalności gospodarczej (instytucja non profit), mimo, że nie jest przedsiębiorcą nie może być traktowana jako konsument. Jednakże, jeżeli przedsiębiorca będący osobą fizyczną dokonuje czynności prawnej (np. zawiera umowę) niezwiązanej bezpośrednio z jego działalnością gospodarczą lub zawodową może być uznany za konsumenta. Ocena czy dany podmiot działa w charakterze konsumenta będzie zawsze dokonywana in concreto, czyli w określonej, danej sytuacji, w rzeczywistym przypadku. I tak np. zakup maszyn budowlanych przez przedsiębiorcę budowlanego będzie kwalifikowany jako czynność bezpośrednio związana z działalnością przedsiębiorstwa, natomiast ten sam przedsiębiorca przy zakupie wycieczek dla pracowników może być zakwalifikowany jako konsument i w pełni korzystać z regulacji chroniących konsumenta (por. W. Czachórski Zobowiązania Warszawa 2007r., s. 181.). W praktyce bardzo często nie docenia się kryterium bezpośredniości związku dokonanej czynności z prowadzona działalnością gospodarczą, a nawet ją pomija i przywiązuje wagę do czynników, o których nie wspomina przepis art. 22 ¹ kodeksu cywilnego np. umieszczenia firmy przedsiębiorcy w umowie lub na fakturze.
(apl. adw. Iwo H. Klisz)


Tagi: prawo cywilne

artykuły

26/04/2012
Dalsze istnienie spółki cywilnej w przypadku śmierci jej wspólnika

Spółką cywilną w rozumieniu art. 860 kodeksu cywilnego, jest stosunek obligacyjny oparty na umowie, w której wspólnicy zobowiązują się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów. Zarówno cel gospodarczy, jak i sposób działania muszą być określone w umowie spółki. Dotyczy to również zasad dalszego istnienia spółki w przypadku śmierci jej wspólnika.

24/04/2012
Rejestracja spółki z o.o. przez Internet

Od dnia 1 stycznia 2012r. można zarejestrować spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością przez Internet.  Wprowadzona nowelizacja ma na celu ułatwienie i przyspieszenie zakładania spółek z o.o., a także ich wpis do Krajowego Rejestru Sądowego. W związku z powyższym została wprowadzona nowelizacja do kodeksu spółek handlowych jak i do ustawy o krajowym rejestrze sądowym. Jak dotąd od złożenia wniosku o rejestrację spółki z o.o. do chwili jej rejestracji mijało kilka tygodni, natomiast teraz rejestracja spółki ma być dokonywana w ciągu 24 godzin.

12/07/2009
Dorozumiane oświadczenie woli o potrąceniu wzajemnych wierzytelności

Doniosłe skutki złożenia dorozumianego oświadczenia woli o potrąceniu. Palący problem w doktrynie i judykaturze. Próba usystematyzowania zagadnienia.

01/01/1900
Podatek od czynności cywilnoprawnych, podatek od darowizny oraz podatek dochodowy przy sprzedaży odziedziczonego mieszkania (nabytego w ramach spadku)
Nabyliśmy mieszkanie w spadku. Czy ze względów podatkowych korzystniejsza będzie jego sprzedaż, czy też darowizna? - odpowiedź na pytanie użytkownika serwisu radca24.pl